Innoveren (3): gevoel van urgentie

In de vorige afleveringen van "innoveren, hoe doe je dat?" heb je je gedocumenteerd (dl. 1) en je hebt van je klad-visie op het probleem een werkvisie gemaakt (dl. 2). Die werkvisie wordt de basis van waaruit je dit onderwerp in schoolbeleid wil gaan omzetten. Je gevoel van urgentie is er alleen maar groter door geworden, maar hoe breng je dat over op je medewerkers?
Gevoel van urgentie: wat is dat?
Laten we eerst maar eens kijken naar het begrip „gevoel van urgentie”. Het gaat er om dat er een gevoel ontstaat van „hier moeten we iets mee, want als we niets doen, loopt het verkeerd met ons af.” Helaas zijn er in iedere organisatie mensen die denken dat hun niets kan overkomen, door hun rechtspositie of anderszins. En als iemand denkt dat hem niets kan gebeuren, voelt hij zich ook niet een van de „ons” met wie het mogelijk verkeerd afloopt. Waarom zou hij zijn gedrag dan veranderen? Dit is een van de belangrijkste redenen waarom het gevoel van „hier moeten we iets mee” soms moeilijk te bereiken lijkt.

Gevoel van urgentie bevorderen
Wat kun je doen om het gevoel van urgentie te bevorderen? Communiceren, communiceren en nog eens communiceren. Eén op één, in toevallige groepjes, in formele groepjes, in je bulletin, op het prikbord en overal waar je maar communiceert. (
Meer over communiceren hier en hier. )

Ouders, leerlingen
Je kunt communiceren over wat ouders te melden hebben. En leerlingen, niet te vergeten. Kom met cijfermateriaal; dat is geloofwaardiger dan de paar opmerkingen die je van deze en gene ouder/leerling gehoord hebt. Laat bijvoorbeeld bij geschikte gelegenheden (ouderavond, mentoruur) vragenlijsten invullen over de tevredenheid met de school. Stel een beperkt aantal vragen, zodat ze onmiddellijk ingevuld kunnen worden. Geen open vragen; die schrikken af, want ze kosten tijd. Niet mee naar huis laten nemen. Dat leidt tot uitstellen en uiteindelijk vergeten.
Zorg dat de vragen meer aspecten van het schoolleven raken en leg niet te veel de nadruk op het verschijnsel feedback door leerlingen. Dat komt op je docenten over als manipulatie en geef ze eens ongelijk. Het moet gaan om een integrale beoordeling van de tevredenheid. Verzuim ook niet vragen te stellen waarop het antwoord positief zal zijn. Het lijkt overbodig, want je hebt het meest aan dingen die verbeterd kunnen worden, maar een complimentje voelt altijd goed. Een voorbeeld van een vragenlijst voor ouders vindt je op de website van
inisdashboard..

De concurrentie
Hoe zit het met de ontwikkeling van het leerlingenaantal? Absoluut blijft het misschien gelijk, maar hoe staat het met het percentage van de 12-jarigen uit de omgeving dat voor jouw school kiest? Zijn er collega-scholen die sneller groeien? Waar komt dat dan door? Zijn er in de buurt scholen die al met enquêtes onder de leerlingen werken?

Mijn ervaring is dat scholen een stabiel leerlingenaantal nogal eens als iets positiefs beschouwen. Als de scholen in de omgeving krimpen, kan ik me dat voorstellen. Als de concurrenten groeien en mijn school zou stabiel blijven, zou ik me ernstig af gaan vragen wat ik dan fout doe met mijn school. En in het onwaarschijnlijke geval van een volledig stabiele omgeving, zou mijn boodschap nog steeds zijn: groeien is goed. Groei is de zichtbare beloning voor goed werk. Uitzonderingen zoals de school in een groeikern natuurlijk daargelaten.

De inspectie
Staan er in het inspectierapport opmerkingen waar je iets aan hebt? Natuurlijk staan die erin. Ben je in de verdediging geschoten toen je bepaalde kritiekpunten las? Nooit doen, tenzij de inspectie duidelijk fouten gemaakt heeft. Kritiek van welk officieel instituut ook, is een kans om de mensen wakker te schudden.
Ook interesant: hoe zien de inspectierapporten van de omringende scholen eruit? Hopelijk zijn ze beter dan die van je eigen school. Dan ligt er weer een kans. Niets is zo dodelijk als de gezapigheid van „het leerlingenaantal blijft mooi stabiel, we hoeven niet zo nodig te groeien.” Als er op school zo over gedacht wordt, weet je zeker dat die leerlingenaantallen een keer zullen gaan dalen.

In de soep
Ben je ook zo iemand die altijd klaar staat om de hand boven het hoofd te houden van leraren op wie kritiek van leerlingen en ouders komt? Neem je ook wel eens een beslissing voor de lieve vrede? Hang je de vuile was liever niet buiten? Houd er dan eens mee op als dat dat helpt je doel te bereiken. Laat eens wat vaker een situatie uit de hand lopen. Publiceer eens een keer wel over magere resultaten. Het klinkt perfide, maar het werkt, mits goed gedoseerd en binnen de perken gehouden.

Bondgenoten
Een ding staat als een paal boven water. In je eentje veranderingen tot stand te brengen is een kansloze zaak. Zonder bondgenoten gaat het niet lukken. Volgende keer meer daarover.

Vraag aan de lezer
Welke elementen gooi jij in de strijd bij het opvoeren van het gevoel van urgentie? Laat andere lezers profiteren van jouw ervaring.
Klik op "reactie" hieronder.


blog comments powered by Disqus