Met schakelaar en dimmer op weg naar een professionele aanspreekcultuur (3 en slot)

Dit is deel drie van mijn visie op wat "de professionele aanspreekcultuur" wordt genoemd. Hoe kun je mensen zodanig stimuleren dat ze naar een hoger stadium van professionaliteit opschuiven?
In deel een van deze serie heb ik mijn mening gegeven over aanspreken (schakelaar) en zich laten aanspreken (dimmer). In deel twee heb ik ervoor gepleit docenten liever te stimuleren in hun ontwikkeling dan hen uit te nodigen zich bloot te stellen aan de "professionele aanspreekcultuur". Geef iemand de kans zich te ontwikkelen van "Ik stond erbij en ik keek ernaar" (stadium 1) via "Kijk naar je eige" (stadium 2) tot "Laat naar je kijken" (stadium 3), en zijn vermogen zich te laten aanspreken neemt recht evenredig toe (de dimmer wordt opengedraaid).
Begin bij jezelf
Hoe kun je nu mensen zodanig stimuleren dat ze naar een hoger stadium van professionaliteit opschuiven (de dimmer opendraaien)? Ik zou nooit beginnen met de mensen in het eerste stadium. Veel te moeilijk.
Succes is wat we nodig hebben. Dat betekent: aan het andere uiteinde van de schaal beginnen. Bij de mensen die al in stadium drie zitten en er helemaal geen moeite mee hebben zich aan te laten spreken. Of sterker nog: bij jezelf.
Voorbeeldgedrag is de meest effectieve manier om mensen ertoe te bewegen hun gedrag te veranderen. En bovendien: als jij niet aanspreekbaar bent, waarom zou een medewerker dat dan wel moeten zijn?

Wat voor soorten voorbeeldgedrag kun je aan de dag leggen? Je zou kunnen beginnen met een enquête onder het personeel over je eigen functioneren. Een paar eenvoudige vragen, niets ingewikkelds. Of een vragenlijstje waarop aan het eind van een vergadering mensen moeten aangeven wat ze van de vergadering vonden en van de manier waarop je voorzat.

Of ga eens tijdens de koffie bij een groepje zitten en leg een dilemma op tafel waar je mee zit. "Willen jullie eens meedenken?" " Hoe zou het vallen, denken jullie?" . Of: "Wat vond je van dat stukje van me in de nieuwsbrief?" Ik weet nog goed dat ik dat in het begin, toen ik pas rector was, best eng vond, maar dat bleek onterecht; de mensen gaven gewoon open en eerlijk hun mening.

Laat de gevorderden de dimmer bedienen
De volgende stap is het inschakelen van de mensen die al lang en breed in het stadium "Laat naar je kijken" verkeren. Ze zijn er op iedere school en ze willen graag. Ook een interessante groep: jonge docenten. Ze hebben in hun opleiding al te maken gehad met stadium drie.

Misschien ben je al eens benaderd met vragen als "kunnen we niet een intervisiegroepje oprichten", "ik wil graag in de les bij een collega, maar het past niet in mijn rooster". De kunst is deze mensen te activeren en te stimuleren, hen projecten te laten beginnen. Pilots, die als ze goed bevallen, voor meer mensen ter beschikking komen. Misschien willen de voorlopers wel wat collega's warm maken. Zo draaien ze aan de dimmer.

Geduld, geduld
Als je voortdurend laat zien hoe enthousiast je bent en breed ruchtbaarheid geeft aan de resultaten, dan gaat de dimmer steeds verder omhoog. Het is een kwestie van volhouden en het duurt een paar jaar, maar het geeft veel meer voldoening dan het vruchteloos overreden van onwilligen. Als je genoeg kritische massa hebt, kun je de laatste restjes weerstand opruimen door zekere vormen van "laat naar je kijken" verplicht te stellen.

blog comments powered by Disqus