Sturen op vertrouwen: lekker makkelijk?

In discussies over leiding geven, besturen en toezicht houden kom ik de laatste tijd het begrip “sturen op vertrouwen” nogal eens tegen. En omdat Google er 53.400 hits voor oplevert, kunnen we misschien wel zeggen dat het een populaire uitdrukking is.
Als je vraagt hoe dat moet, sturen op vertrouwen, is het antwoord meestal iets in de geest van: “Vertrouwen is beter dan controle, dus ik ga altijd uit van vertrouwen”. Simpel toch? Maar wacht eens even….
Verder lezen....
Comments

Controle:mooie aanleiding voor een compliment

We controleren in de examenzaal om te voorkomen dat fraude gepleegd wordt. Dat vindt iedereen doodnormaal, want we weten: het vlees is zwak… Geen examenkandidaat zal tegen een surveillant zeggen: "Denkt u soms dat ik ga zitten spieken of zo?" Wanneer een douaneambtenaar ons controleert, snappen we dat en we halen het niet in ons hoofd om een grote mond op te zetten.
Hoe anders is het in professionele organisaties zoals het onderwijs.....
Verder lezen....
Comments

Een tien voor je onderwijs (dl. 4) Het belang van de dagelijkse gang

(Dit is deel 4 . Lees deel 3, deel 2, deel 1)
Ieder het zijne. Toch? De directeur moet een visie ontwikkelen, een strategie bepalen, middelen toedelen en nog veel meer belangrijke dingen. De dagelijkse gang van zaken is het domein van leraren en onderwijsondersteunend personeel. Als je die "dagelijkse gang" goed georganiseerd hebt, heb je er geen omkijken meer naar. Dat klinkt als iets dat voor de hand ligt, maar het is een ernstig misverstand.
Verder lezen....
Comments

Een tien voor je onderwijs (dl.3): Lekker makkelijk?

(Dit is deel 3. Lees deel 2, deel 1)
Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Het lijkt zo voor de hand te liggen, maar het heeft ook negatieve kanten. Zeker als het om denken gaat zijn wij mensen eigenlijk best lui. Er zijn veel manieren waarop we het ons - meestal onbewust - makkelijk maken. Het ligt in onze aard.
  • We hebben meer oog voor de dingen die aan onze verwachtingen beantwoorden dan voor de dingen die ermee in strijd zijn.
  • We gaan instinctief situaties uit de weg waarin we misschien niet aardig gevonden worden.
  • Besprekingen waarin iedereen het met ons eens is, vinden we doorgaans prettiger dan een pittige discussie.
  • We hebben altijd wel een goede reden om een moeilijke beslissing voor ons uit te schuiven.
  • We doen het zo, omdat we het altijd zo gedaan hebben en we slaan geen acht op de gewijzigde context.
En zo voort.
Iedereen weet dat dit soort mechanismen ertoe leidt dat dingen mis gaan, dat slechte beslissingen worden genomen, dat slecht functionerende medewerkers niet ontslagen worden, dat de raad van toezicht de bestuurder niet corrigeert.
Wat kunnen we doen om ons te verweren tegen de natuurlijke neiging het "lekker makkelijk" te houden?
Verder lezen....
Comments

Ook een hekel aan politieke spelletjes?

Dat je als leider niet mee wil doen aan politieke spelletjes pleit voor je, maar je kunt het ook overdrijven. Dat betogen Linda Hill en Kent Lineback in hun blog. Lees hier het hele stuk (in het Engels) of lees verder voor de samenvatting.Verder lezen....
Comments

Een tien voor je onderwijs (dl.2): De snuoq, dat is pas een bonus

Kost niets, draagt bij aan een gezonde organisatiecultuur
(Dit is deel 2. Lees deel 1)
De bonus, in welke verschijningsvorm dan ook, blijft de gemoederen bezig houden.
De argumenten voor en tegen zijn zo langzamerhand genoegzaam bekend. Ook de etiketten zijn al allemaal geplakt. „Niet Rijnlands”, „In Strijd Met Het Nieuwe Werken”. „Je moet gewoon je werk goed doen en daar moet je een eerlijke beloning voor krijgen”.
Toch ben ik niet tegen de bonus. Ik ben er zelfs voor, maar alleen als hij zich achterstevoren en ondersteboven manifesteert. Geef geen
bonus, maar een snuoq.
Verder lezen....
Comments

Een tien voor je onderwijs (dl.1): Inleiding

Nederland geeft veel geld uit aan onderwijs. De komende jaren ca 17 % van de rijksbegroting. Dat doen we, omdat we geen talent willen verspillen, omdat we eruit willen halen wat erin zit en omdat het goed is voor de economie. Als we geen talent willen verspillen, mag er niets mis gaan. We willen met andere woorden dat iedere onderwijsinstelling een tien haalt. Het zijn de directeuren, de besturen en de raden van toezicht die hiervoor moeten zorgen. Waar moeten ze op letten? Wat moet in ieder geval in orde zijn?
Verder lezen....
Comments

Delegeren op maat

Als je leiding geeft, moet je kunnen delegeren. Dat weet iedereen. En toch….. Hoe vaak heb ik niet verzucht dat ik het beter zelf had kunnen doen. Totdat ik ontdekte dat er gradaties zijn in delegatie……Verder lezen....
Comments

Functionerings-/beoordelingsgesprekken afschaffen?

Steeds vaker hoor ik dat functionerings-/beoordelingsgesprekken onzin zijn en dat we ze beter af kunnen schaffen. In stromingen als ‘het nieuwe werken’ worden ze zelfs verketterd als uitvloeisels van volledig achterhaalde managementsystemen. De discussie is niet nieuw. Sinds de jaren tachtig komt het onderwerp regelmatig terug. Voor het onderwijs denk ik: ga eerst de CAO maar eens uitvoeren: leidinggevenden samen met ‘hun mensen’.Verder lezen....
Comments

Innoveren ( 8 en slot): een pilot en klaar is Kees?

In aflevering 6 hebben we een aantal succesfactoren voor werkgroepen en pilots de revue zien passeren. Aflevering 7 was gewijd aan een boek waarin je veel kunt lezen over samenwerking in groepen. Handig als je een werkgroep wilt instellen. In deze aflevering gaan we het hebben over het werken met een pilot. En met de conclusie dat een innovatie nooit 'af' is, maar altijd aandacht en inspanning nodig heeft, zijn we toe aan de afronding van deze reeks artikelen..Verder lezen....
Comments

Innoveren (7): "Samen werkt het"

Voor het functioneren van een werkgroep of een pilot zijn allerlei randvoorwaarden belangrijk, maar er zijn twee succesfactoren die absoluut onmisbaar zijn. De inzet van de leiding is vorige keer aan de orde geweest, maar de samenwerking zelf is minstens zo essentieel. Je kunt over dit onderwerp veel lezen in onderstaand boek, verschenen in juni 2010. Lees in dit artikel wat ik ervan vind. Alvast de conclusie: het aanschaffen zeker waard.

Chris Zitter
Sámen werkt het
De theorie en praktijk van professioneel samenwerken in het onderwijs.
Uitgave CPS, bestelnummer 32309. ISBN978-90- 6508-623-5

Verder lezen....
Comments

Innoveren (6): werkgroep/pilot

In de vorige aflevering las je, dat werkgroepen gemengde gevoelens oproepen, van afschuw tot jubel, van „werkt niet” tot „goed voorbeeld van participatief management”. Deze keer komen twee succesfactoren voor werkgroepen aan de orde. De leiding moet zich er ten volle voor inzetten en de randvoorwaarden moeten duidelijk zijn. Hetzelfde geldt trouwens ook voor pilots.Verder lezen....
Comments

Innoveren (5): bondgenoten inzetten

In de vorige aflevering kwam het verschijnsel bondgenoten ter sprake: wat het verschil is met medestanders , waar je ze vandaan haalt, dat we op moeten passen voor de valkuil van politiek bedrijven. Deze keer gaat het over rollen die bondgenoten kunnen spelen en aansluitend over het instellen van werkgroepen. Is het instellen van een werkgroep gelijk aan het over de schutting gooien van je probleem, of een goede vorm van participatief management?Verder lezen....
Comments

Innoveren (4:) bondgenoten vinden

In het voorafgaande zagen we in het ontstaan van de website “beoordeelmijnleraar.nl” een kans om nu eindelijk eens voor elkaar te krijgen dat iedere leraar zijn klassen zou gaan enquêteren over zijn functioneren. We hebben een kladvisie op het onderwerp opgebouwd, hebben daar interactief een werkvisie van gemaakt en hebben op allerlei manieren het gevoel van urgentie proberen te bevorderen. Het wordt tijd om over de volgende stap na te denken.


Verder lezen....
Comments

Innoveren (3): gevoel van urgentie

In de vorige afleveringen van "innoveren, hoe doe je dat?" heb je je gedocumenteerd (dl. 1) en je hebt van je klad-visie op het probleem een werkvisie gemaakt (dl. 2). Die werkvisie wordt de basis van waaruit je dit onderwerp in schoolbeleid wil gaan omzetten. Je gevoel van urgentie is er alleen maar groter door geworden, maar hoe breng je dat over op je medewerkers?Verder lezen....
Comments

Innoveren (2): van kladvisie naar werkvisie

In de serie artikelen “Innoveren, hoe doe je dat?” doen we alsof je leiding geeft aan een school waar nog wel het nodige kan gebeuren aan het beoordelen van leraren door leerlingen. Het opduiken van de website www.beoordeelmijnleraar.nl en alle publiciteit eromheen hebben je het idee gegeven dat hier een kans ligt om een lang gekoesterd ideaal dichterbij te brengen: iedere leraar op jouw school gaat ieder jaar met behulp van een enquête zijn leerlingen vragen naar hun mening over zijn onderwijs.
In de vorige aflevering heb je je gedocumenteerd, je hebt nagedacht, je denkt dat je een overzicht hebt van de problematiek en je hebt een globaal idee hoe de school deze schijnbare bedreiging om zou kunnen zetten in een kans. Kortom, je klad-visie is klaar. Dat is het begin, maar het echte werk komt nog.
Verder lezen....
Comments

Innoveren (1): nadenken, beeld opbouwen

Managers zitten in het verdomhoekje. Dat ligt deels aan hun gedrag, dat soms ernstig afwijkt van wat medewerkers verwachten. (Zie aflevering van 08-01-08). Voor een deel ligt het ook aan de vaak gebrekkige manier waarop met innovaties wordt omgegaan.

Toegegeven, de overheid stort veel te veel innovaties over het onderwijs uit. Toegegeven, we worden gek gemaakt door de adviesindustrie die handelt in vernieuwingsconcepten en niet gebaat is bij rust in de tent. Toegegeven, je lijkt wel een ontzettende sukkel, als je niet met een of ander grootschalig vernieuwingsproject bezig bent. De druk om te innoveren is erg groot.

Maar dat is niet waar managers op aangekeken worden. Docenten vinden doorgaans ook dat er nog heel wat moet gebeuren in het onderwijs. Het probleem van docenten is niet dat vernieuwingen noodzakelijk zijn, maar hoeveel vernieuwingsprojecten ze tegelijk aankunnen, in welk tempo de innovaties ingevoerd worden en hoe de vernieuwing aangepakt wordt.

Over het laatste gaat de volgende serie afleveringen. Hoe pak je vernieuwingen aan? Innovatie in de praktijk, van begin tot eind. Vanaf het nemen van het besluit om te gaan innoveren (of niet) tot en met het moment waarop de innovatie ingebed is in het systeem. Kortom: Innoveren, hoe doe je dat?
Verder lezen....
Comments

Leiding geven: leiders, managers, verwachtingen en de acceptatie van de "baas"

In de vorige aflevering hebben we gezien dat het verschil tussen leiders en managers groot is. Zoeken naar de gulden middenweg is nuttig, maar de grootste winst behaal je door het toepassen van bestaande kennis over de verwachtingen die medewerkers van hun managers hebben. Ontwikkel je tot een baas die goed is voor zijn mensen. Het gevolg is dat je mensen je ook accepteren als baas over hen.Verder lezen....
Comments

Leiding geven: liever een leider dan een manager?

De manager is tegenwoordig de kwade pier in het onderwijs. Net als in de gezondheidszorg trouwens. Volgens de critici lopen managers de professionals alleen maar in de weg, bedenken ze achter hun bureau onuitvoerbare plannen en onttrekken ze geld aan het primaire proces.

Hoe ga je hier als manager mee om? Wat kun je er zelf aan doen?
Verder lezen....
Comments